مطالعات منطقه ای: اسرائیل شناسی و آمریکاشناسی

مطالعات منطقه ای: اسرائیل شناسی و آمریکاشناسی

" رانت به مثابه نقطه تمایز کلیدی برای گذر از بافت پاتریمونیال قاجاری به ساخت نئوپاتریمونیال پهلوی" (همراه با نگاهی به سهم رانت استراتژیک در بقای رژیم اسراییل )

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 عضو هیأت علمی دانشکده علوم جغرافیایی، گروه برنامه ریزی روستایی، دانشگاه خوارزمی
2 دانشجوی دکتری نظام سیاستگذاری در برنامه ریزی روستایی، دانشکده پردیس بین المللی علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی
3 کارشناس ارشد علوم سیاسی، گرایش دیپلماسی و سازمان های بین الملل، دانشکده روابط بین الملل وزارت امور خارجه
چکیده
پیوستگی اقتصاد و سیاست امری است که امروز آشکارا پیچیدگی هایی را در امر توسعه و پیشرفت کشورها منجر میشود که گاه تسهیل گر و بعضاً مشکل آفرین هستند. اما در این میان به نظر میرسد شرایط جغرافیایی به عنوان راس سوم مثلث تعیین کننده شکل و روند هر دو متغیر اقتصادی و سیاسی است. مقاله حاضر کشور ایران را در مقطع زمانی قاجار تا پهلوی با این سه متغیر مورد بررسی قرار داده است. مسئله کمبود آب، معاش و زندگی اقتصادی مردم را به گونه ای نیازمند به حضور یک پاتریمونیال قدرتمند کرده بود و پاتریمونیال برای حفظ مقام و اجرای نقش پرهزینه خود سیستم اقتصادی وابسته و غیرمولد را به کار می بست. با توجه به متفاوت بودن شرایط اقتصادی در دو دوره ی قاجار و پهلوی، نظام سیاسی نیز از پاتریمونیال به نئوپاتریمونیال تغییر پیدا کرد. در نهایت در این مقاله تفاوت نظام پاتریمونیال و نئوپاتریمونیال در ایران با تمرکز بر اقتصاد رانتی نتیجه گیری می شود. به نظر می رسد رانتی که موجب بقای حکومت های رانتیر است در اسراییل کنونی نیز جریان دارد. کمک های تضمین شده ی امریکا به اسراییل ، همان نقش نفت را در دولت های رانتیر دارد.  
کلیدواژه‌ها