هم زمان بر تحدید یا محدودسازی دامنه نفوذ داعش در استان های صلاح الدین و الانبار عراق این موضوع مطرح شده که آیا داعش در عراق محو شده است یا نه. بر همین اساس پرسش اصلی در این پژوهش حول موضوع داعش در عراق و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران شکل گرفته است. با پیشروی داعش در درون عراق و تصرف برخی از شهرها واستان ها و اعلام حکومت و خلافت در شهرهای تحت تصرف، در وهله نخست این پرسش مطرح می گردد که آینده عراق چگونه خواهد شد؟ متناسب با پاسخ ارائه شده به این پرسش، سوال مهم تر دیگری نیز قابل طرح و بررسی است و آن اینکه ایران در وضعیت فعلی و آینده احتمالی عراق، چه سیاست ها و مواضعی را باید در پیش گیرد؟ و به عبارت دیگر در برابر پدیده داعش چه باید کرد؟ برای پاسخ به این پرسش ابتدا گفته شده است که چرا وضعیت داخلی عراق برای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران مهم و حیاتی است. در ادامه آینده بدیل عراق با در نظر گرفتن پدیده داعش، بررسی و در نهایت نتیجه گیری شده است که اقتضای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، حمایت قاطع اما مدیریت شده از دولت شیعی و گروه های شیعی حاضر در حاکمیت فعلی عراق و برخورد قاطع با گروه داعش و رهبران آن است. برای این منظور، پیشنهاد شده است که ایران با تقویت نظامی گروه های شیعی و بدون حضور فیزیکی در این کشور، سیاست حذف داعش از صحنه سیاسی عراق را به شدت دنبال نماید. همچنین با توجه به موضع گیری ها و رفتارهای غیردیپلماتیک و تصویر ایجاد شده از این گروه در میان مردم کشورهای منطقه از ظرفیت دیپلماتیک (دیپلماسی عمومی) و فضای رسانه ای خود برای ایجاد اختلاف بین مردم کشورهای سنی همسایه مثل ترکیه، قطر و عربستان با این گروه استفاده نماید.