بررسی مواد مختلف پیمان منع گسترش نشانگر آن است که این پیمان الزاما تبلور خواست و منافع قدرت های بزرگ از جمله آمریکا نیست. سه ماده 2، 4و 6 که می توان از انها به عنوان سرستون پیمان یاد کرد بر حقوق و تکالیف اعضای هسته ای و غیرهسته ای اشاره می کند؛ اما اعتبار پیمان ان پی تی به ویژه طی سالهای اخیر تحت تاثیر عواملی زیر سوال رفته است. نخستین و شاید مهمترین عامل این است که پیمان ان پی تی در شکل موجود تامین کننده منافع آمریکا در نظام بین الملل پس از جنگ سرد نیست و از این رو آمریکا می کوشد تا زمان رسیدن به پیمانی که تامین کننده منافع اش باشد از چارچوب های موازی با ان پی تی بهره بگیرد. دومین نکته به منطق بازی در نظام بین الملل باز می گردد، منطقی که نه بر حقوق و قواعد بین الملل بلکه مبتنی بر چگونگی توزیع قدرت در میان بازیگران است و حقوق بین الملل از جمله ان پی تی زمانی ضمانت اجرا می یابد که در راستای تامین منافع بازیگران مطرح بین المللی باشد.