مطالعات منطقه ای: اسرائیل شناسی و آمریکاشناسی

مطالعات منطقه ای: اسرائیل شناسی و آمریکاشناسی

تحلیل انگیزه‌ها و عوامل تعامل راهبردی چین و ایالات متحده و دلالت‌های آن با تاکید بر نظریه موازنه قوا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
داوود نظرپور 1
جواد منزوی بزرگی 2
1 دانشجوی دکترای روابط بین‌الملل، دانشگاه آزاد واحد تهران-شمال، تهران، ایران.
2 عضو هیأت علمی دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران
چکیده
همگان بر این واقعیت اذعان دارند که روابط ایالات متحده و چین، به دلیل اثرگذاری بسیار بالای نتایج اقدامات و تعاملات آنها، حساس‌ترین و ویژه‌ترین نوع روابط در جهان امروز محسوب می‌شود. این مقاله با بهره‌گیری از روش تحقیق توصیفی و استفاده از آراء و دیدگاه‌های کارشناسان برجسته روابط پکن-واشینگتن، به بررسی، تحلیل و تبیین گریزناپذیریِ تعامل راهبردی میان چین و ایالات متحده به‌عنوان دو قدرت برتر و منتفذ جهانی در بازه زمانی چند دهه اخیر و به ‌طور ویژه پس از سال 1989 (پس از حادثه میدان تیانامن) می‌پردازد. فرضیه نگارندگان در این پژوهش این است که مناسبات پکن و واشینگتن دارای ابعاد متعدد راهبردی، نظامی، سیاسی، اقتصادی و... است که در اینجا تاکید اصلی بر تعاملات راهبردی و دلالت‌های آن متمرکز می‌باشد. به همین منظور، نویسندگان با محوریت نظریه موازنه قوا، با بررسی و تحلیل انگیزه‌های تعاملات راهبردی میان چین و ایالات متحده، انگیزه‌های مشترک هر یک از آنها و نیز واکاوی عوامل اثرگذار بر تعامل راهبردی طرفین از جمله توازن میان نیروهای نظامی و سیاسی دو کشور، تعاملات دو جانبه دیپلماتیک، روابط دو جانبه نظامی و... با ذکر مصداق‌های عینی و تاریخی اعم از موافقتنامه‌ها و قراردادهای نظامی، سیاسی و... به این نتیجه می‌رسند که این دو کشور با عنایت به توانمندی‌های مشترک نظامی، سیاسی، اقتصادی و... در داخل، محیط منطقه‌ای و نیز فضای نظام بین‌الملل، ناگزیر به تعامل راهبردی با همدیگر به‌عنوان بهترین و کم‌هزینه‌ترین گزینه هستند.
کلیدواژه‌ها
ایالات متحده
چین
تعامل راهبردی
انگیزه‌ها
عوامل
  • پوستین‌چی، زهره؛ متقی، ابراهیم؛ مآبی، طیبه، و فقیه، مهدی(1391). نشانه‌ها و کارکردهای دیپلماسی دفاعی پویا، راهبرد دفاعی، 10(40).
  • چگنی‌زاده، غلامعلی(1392). موازنه قوا و روابط راهبردی چین با ایالات متحده، فصلنامه روابط خارجی، 5(4)، 263-228.
  • رنجکش، محمدجواد، و گرامیان، سعیده سادات(1401). واکاوی نشانه‌شناسانه همسازی رسالت دیپلماسی دفاعی جمهوری اسلامی ایران با تهدیدات نرم در اندیشه‌های سیاسی-دفاعی مقام معظم رهبری، فصلنامه مطالعات فرهنگ دیپلماسی، 1(3).
  • زمانی، محسن(1396). راهبردهای امنیتی چین در مقابل تحرکات ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک ایالات متحده آمریکا، فصلنامه تحقیقات سیاسی و بین‌المللی، 9(32)، 148-125.
  • مسرور، محمد، و حسن‌خانی، محمد(1396). چالش‌های ایالات متحده در مواجهه با قدرت روزافزون چین در روابط بین‌الملل، پژوهش‌های روابط بین‌الملل، 24(1)، 183-159.
  • میرزایی، سید احمد؛ غریب آبادی، کاظم، و رضائیان‌پور، محمدهادی(1393). دیپلماسی نوین انگلستان و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه تحقیقات سیاسی و بین‌المللی، 21.
  • “Subject: U.S.-China Military Relationship,” Memorandum for Secretary of the Army, Secretary of the Navy, Secretary of the Air Force, (August 1994), Document 1751, National Security Archive, Washington, D.C.
  • Joseph S. Nye, Jr. before the U.S. Senate Committee on Foreign Relations, Subcommittee on East Asian and Pacific Affairs, (11 October 1995), Congressional Record, Vol. 141, No. 157.
  • David M. Finkelstein and John Unangst (1999) "Engaging DOD: Chinese Perspectives on Military Relations with the United States", Report No. CRM 99–0046.90.
  • Kenneth Lieberthal and Wang Jisi, (2012) "Addressing U.S.-China Strategic Distrust", Washington, D.C.: Brookings Institution Press.
  • Kurt M. Campbell, (2016) "The Pivot: The Future of American Statecraft in Asia", New York: Twelve.
  • Kenin Rudd, (2015) "The Future of U.S.-China Relations Under Xi Jinping".
  • Bonnie S. Glaser, (2013) “The Diplomatic Relationship: Substance and Process,” in David Shambaugh (ed.), Tangled Titans: The United States and China (Lanham, MD: Rowman & Littlefield.
  • David Shambaugh, (2013) "China Goes Global: The Partial Power", Oxford University Press.
  • Michael D. Swaine (2011) "America’s Challenge: Engaging a Rising China in the Twenty-First Century”. Washington, D.C: Carnegie Endowment for International Peace.
  • “Statement from the Press Secretary on the United States-China Visit,” 7 April2017, https://www.whitehouse.gov/the-press office/2017/04/07/statement-press-se cretary-united-states-china-visit
  • Text of “Agreement Between the Department of Defense of the United States of America and The Ministry of National Defense of the People’s Republic of China on Establishing a Consultation Mechanism to Strengthen Military MaritimeSafety,” 19January1998.Availableat www.fas.org/nuke/control/sea/text/ us-china98.htm
  • David Winkler, (2014) "Naval Historical Foundation", Washington, D.C., 28 February 2014.
  • David Griffiths, (2010) "U.S.-China Maritime Confidence Building: Paradigms, Precedents, and Prospects, Newport, RI: U.S. Naval War College.
  • “Annual Report to Congress: Military and Security Developments Involving the People’s Republic of China 2019,” U.S. Department of Defense, Office of the Secretary of Defense, https://media.defense.gov/2019/May/02/2002127082/-1/-1/1/ 2019_CHINA_MILITARY_POWER_REPORT.pdf, p. 111.
  • Kristen Gunness, (2006) “China’s Military Diplomacy in an Era of Change,” a paper prepared for the National Defense University symposium on China’s Global Activism: Implications for U.S. Security Interests, National Defense University, Fort Lesley J. McNair, June 20.
  • Interview with Dr. Teng Jianqun, (2013) Director, Department for American Studies, China Institute of International Studies, Beijing, Beijing, December6.
  • “Freeman’s Main Talking Points,” (October 1993) Document 1623, National Security Archive, Washington, D.C.
  • “Secretary Perry’s Visit to China " (16–19 October 1994), Events Book,” October 1994, Document 01778, National Security Archive, Washington, D.C.
  • “Secretary Perry’s Visit to China, (16–19 October 1994), Events Book,”, Document 01778, National Security Archive, Washington, D.C.
  • China’s National Defense (July 1998), Beijing: Information Office of the State Council of the People’s Republic of China.
  • Bonnie S. Glaser and Brittany Billingsley, (2 December 2011) “U.S.-China Defense Consultative Talks on December 7,” Center for Strategic and International Studies, Critical Questions,
  • Robert A. Manning, (11 June 2013) “US and China Explore New Relationship,” YaleGlobal Online. http://yaleglobal.yale.edu/content/us-and-china-explore-ne w-relationship
  • David Shambaugh, (5 March 2014) George Washington University, Washington, D.C.,
  • Emeritus Michael Yahuda, (5 March 2014) London School of Economics and Visiting Scholar, Elliott School for International Affairs, George Washington University, Washington, D.C.,
  • David Shambaugh, (5 March 2014) George Washington University, Washington, D.C.,
  • Interview with David Shambaugh, (5 March 2014) George Washington University, Washington, D.C.,
  • Chas Freeman, Jr., 10 March 2014, Washington, D.C.
  • Randall Schriver, (10 March 2014) "Partner", Armitage International, Arlington, Virginia.
  • Michael Green, (18 March 2014), Center for Strategic and International Studies, Washington, D.C.,
  • John J. Mearsheimer, (8 April 2014) “Can China Rise Peacefully?” The National Interest, http://nationalinterest.org/commentary/can-china-rise-peacefully-10204.
  • Yao Yunzhu, (12 April 2014), Center on China–America Defense Relations, Academy of Military Science, Beijing.
  • Paul Haenle (21 April 2014) Carnegie-Tsinghua Center for Global Policy, Beijing,
  • Robert Ross (23 April 2014), Boston College and Visiting Scholar, Peking University School of International Studies, Beijing,
  • Yu Tiejun, (20August 2014) “China’s Military Diplomacy: Past, Present, Future,” presented at the Peking University–University of Chicago Summer Institute on IR Theory and Method.
  • Andrew Scobell, (11 December 2014), RAND Corporation, Washington, D.C.,
  • Interview with Drew Thompson, (28 July 2019) Visiting Senior Research Fellow, Lee Kuan Yew School of Public Policy, National University of Singapore.