مطالعات منطقه ای: اسرائیل شناسی و آمریکاشناسی

مطالعات منطقه ای: اسرائیل شناسی و آمریکاشناسی

ریشه‌یابی تفکرات ملکم‌خان، فروغی و طباطبایی در یهودیت تلمودی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 دانشکده علوم انسانی، دانشگاه علوم انسانی (دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان، خوراسگان، ایران
3 دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان (خوراسگان)
چکیده
اسطوره سیاسی یهودیت از دوران باستان تاکنون پیرامون موضوعاتی از قبیل «دیاسپورا»، «تبعید به بابل»، «رش گلوتا» و ... تاسیس شده است. موفقیت‌های سیاسی یهود مرهون همین اسطوره‌هاست. سوال این است که آیا این ساختار سیاسی بر اندیشه‌های روشنفکران ایرانی تاثیر گذاشته یا خیر. بله. در دوران قاجار، تفکر میرزاملکم خان با اندیشه‌هایی مثل «اصلاحات مذهبی»، «اندیشه قانون» و «نگاه مادی به مذهب» شباهتی ساختاری به یهودیت تلمودی داشت. افکار محمدعلی فروغی که در شکل‌گیری باستان‌گرایی پهلوی و ترویج فراماسونری در ایران نقشی عمده داشت، نزدیکی بسیاری با برخی مفاهیم یهود همچون «تناسخ روح یهودی‌ها» و «نژادگرایی» داشته است. سیدجواد طباطبایی هم با ایجاد شکافی عمیق میان دوران مدرن و قدیم در عرصه فلسفه سیاسی و نقد کوبنده و غیرمنصفانه نسبت به اندیشه سیاسی ایران، به خودشیفتگی یهودیت، نوستالژی شدید آنها نسبت به «سلطنت داود» و «مظلوم‌نمایی» آنها در نهادهایی مثل سنهدرین پهلو می‌زند. نتجه اینکه در هر سه دوره تاریخ معاصر ایران، بخش عمده‌ای از فضای روشنفکری شباهت‌های زیادی به یهودیت تلمودی داشته است و آثار مخربی بر فرهنگ ایران تحمیل کرده که می‌تواند جبران‌ناپذیر باشد.
کلیدواژه‌ها