استاد روابط بین الملل و سردبیر فصلنامه مطالعات بین المللی ISJ
چکیده
با حادثه 11 سپتامبر و حمله آمریکا به افغانستان اوضاع و معادلات منطقه ای تا حدودی به نفع ایران رقم خورد. این موضوع با حمله آمریکا به عراق و تغییر ساختار سیاسی این کشور همچنان به قوت خود باقی بود، در حالی که شاهد انفعالی شدن روابط اغلب کشورهای عربی منطقه با آمریکا بودیم، چرا که کشورهای عربی از این که عراق و برقراری نظام دموکراتیک به عنوان الگویی در منطقه درآید در هراس بودند. اما برخلاف حمله به افغانستان، ایران نتوانست از سردی روابط کشورهای منطقه با آمریکا بهره چندانی ببرد و منافع این کشور بار دیگر دستخوش تغییر شد. کشورهای عربی منطقه که از یک سو منطق و الزام همسویی منافع با ایالات متحده را برای نقش آفرینی در منطقه به خوبی دریافته اند و از سوی دیگر اجرای طرح خاورمیانه بزرگ و توسعه نظام دموکراتیک را به ضرر خود می بینند از جریان های سیاسی بعدی در منطقه از جمله افزایش بحران داخلی عراق، مسأله فناوری هسته ای ایران و بحران لبنان به نفع خود سود جستند.